Geschiedenis(Bron: 'De Rabbelskûte' , dorpskrant van Garyp, 13de jaargang nr.5, 21 mei 2010)
Lag het dorp Garyp vroeger op een andere plaats?
J.J. Spahr van de Hoek en Y.N. Ypma schreven in 1978 in het geschiedenisboek 'Tietjerksteradeel', dat in veel dorpen in Friesland de plaatselijke bevolking zich tussen de jaren 1150 en 1250 verplaatste naar hogere gronden. Dit werd veroorzaakt door de stijging van het (grond )water. Soms slaagde men er in binnen het dorp een hogere plek te vinden. Als dat niet lukte, vertrok men naar elders.
In de ons omliggende dorpen trok men ruwweg van het westen van Tytsjerksteradiel naar het oosten en hield men het oude bezit als hooiland aan(1). Dit is o.a. bekend van de dorpen Suwâld, Veenwouden, Hurdegaryp en Sumar. Bij de verplaatsing van de bevolking volgde meestal ook het kerkgebouw. Een belangrijk kenmerk van deze verplaatsingen was dat het gebouw dan naar een hoger deel van de eigen kerkkavel verplaatst werd.
Hiernaast staat een kaartje van de situatie in Suwâld. De pijl geeft de verplaatsing van de kerk op de kerkkavel weer. Deze verplaatsing uit de middeleeuwen was rond 1900 via de oude overlevering nog bekend bij de Suwâldsters.
Vaak heb ik gedacht:” Zou Garyp rond het jaar 1200 ook naar hogere grond verplaatst zijn?”. Geregeld heb ik gezocht naar sporen van een vroegere kerk, als er weer een perceel grond tussen de huidige Petrustsjerke en het Prinses Margrietkanaal over de kop ging. Dit leverde niets op, want het blijkt dat de situatie vroeger verrassend genoeg , heel anders in elkaar heeft gezeten ...
