(Uit: Friesch Dagblad zaterdag 28 november 1998)

GEMEENTEN EN PROVINCIE ZIJN STRAKS 24 UUR PER DAG BEREIKBAAR

Friesland ontdekt gemak van Internet

Friesland gaat op het Internet. Dorpen, steden, gemeenten en provincie ontdekken steeds meer de voordelen en gemakken van het wereldomspannende computernetwerk.
Bewoners raadplegen via de computer de dorpsagenda en laatste nieuwtjes, gemeenteraadsleden krijgen via Internet de gemeentelijke stukken op hun bureau en de verslagen van provinciale vergaderingen kunnen straks thuis op het beeldscherm door iedereen worden gelezen.
De provincie Fryslân gaat medio december met een uitgebreid tweetalig programma op Internet en komend voorjaar start in Friesland een proef, waarbij de inwoners van de kleine dorpen toegang krijgen tot de digitale snelweg.

HINNE BOKMA

Hoe God verdween en U verscheen...... luidt de begintekst van de homepage van het dorp Jorwert op Internet. Wandelen we door Jorwert, dan wordt ons verteld waarom het zo aantrekkelijk is om in het dorp in het hart van Friesland te wonen. Een lange lijst met voorzieningen komt op het beeldscherm. Natuurlijk ontbreekt het Jorwerter Iepenloftspul niet. Bovendien wordt gemeld dat het boek Hoe God verdween uit Jorwerd van Geert Mak het dorp op de culturele kaart van Nederland heeft gezet. Actueel is de homepage (huispagina of thússide) van Jorwert echter allerminst. De laatste wijziging dateert van 9 augustus van dit jaar.
Andere dorpen, die een vaste plaats op de snelweg hebben, zijn onder meer Idaerd, Drachten, Lemmer, Westergeest, Berlikum, Siegerswoude, Katlijk en Garyp. Een van de eersten dorpen op Internet was Berlikum. In opdracht van de ondernemersvereniging verzorgt Algra Kantoorservice al ruim een jaar de homepage van het dorp. Berlikum gebruikt de digitale snelweg voor de dorpsagenda, informatie over dorp en bedrijf en de allerlaatste nieuwtjes. "Ik sit yn de doarpskrante, dat ik bliuw op de hichte fan de lête nijtsjes", aldus Ria Algra. "lt is foar my in saaklike oangelegenheid. Ik meitsje ek foar bedriuwen thússiden. Sa'n 20 persint van myn wurktiid stek ik yn Ynternet". zo zegt zij.
Algra ziet het medium als een uitgebreide informatiebron, die in de toekomst steeds belangrijker wordt. Ze verwijst op haar 'thússide' naar verschillende homepages op het net. Afgelopen week werd de nieuwe homepage van de christelijke basisschool Fûgelsang in Berlikum daaraan toegevoegd.
Een onderdeel van de dorpspagina van Berlikum is het gastenboek. Dat boek leent zich voor serieuze en minder serieuze zaken. Zo zoekt dochter Anneke Tamminga, die jaren geleden met haar ouders vanuit Winsum naar de Amerikaanse staat Texas emigreerde, via het gastenboek van Berlikum contact met Friese gebruikers van het Internet. En Albert van der Meer (soan fan 'Jan Spar') laat als oudinwoner van Berlikum weten dat de homepage van het dorp er goed verzorgd uitziet.
In de jaren zestig zat Van der Meer op de hervormde lagere school Eben Haëzer. Hij vraagt zich nu af of er nog oud-klasgenoten van hem in Berlikum wonen.

Een ander dorp dat bijzonder actief is op Internet, is Garyp. Het gaat om een initiatief van Reinder Herder (43), eigenaar van een kapsalon aan de Greate Buorren in zijn woonplaats. De computer is zijn grote hobby. "As ik myn wurk der fan meitsje koe, soe ik dat direkt dwaan', aldus Herder.
Nadat hij zich een beetje thuis voelde in de wereld van Intemet, leek het hem wel wat om een eigen homepage te maken. In november 1997 was het zover en ging hij met Garyp de digitale snelweg op. "It doarp leit my nei oan it hert", zo verklaart hij zijn onderwerpskeuze.
Van het een kwam het ander. Verstrekte hij eerst alleen wat algemene informatie, later werden daar de dorpsagenda en de geschiedenis van het dorp aan toegevoegd. Nu gaat Herder ook in op actuele gebeurtenissen. Toen in september van dit jaar met behulp van een helikopter de haan op de dorpstoren moest worden gerepareerd, kwam Herder een paar dagen later met een fotopagina op Internet. Nu prijkt het jubilerende koor Zingt Gode Lof op de homepage van Garyp. Op de huispagina van Herder staat ook een compleet overzicht van het dorp met alle telefoonnummers van organisaties en verenigingen. Voor wie niet bekend is in het dorp, is er een plattegrond met alle straatnamen opgenomen.

RHerder foto
"It is 100 persint in eigen inisjatyf. Ik bin sels baas", zegt Herder. Zo wil hij absoluut niet dat er op zijn homepage reclame wordt gemaakt. Zelfs zijn eigen kapperszaak ontbreekt. "As it kommersjeel wurdt, moat ik dêrfoar betelje", stelt hij.
Wel zou Herder het dorp wat meer bij zijn project willen betrekken. "Ik krij wol reaksjes út it doarp. Mar ik fernim wol dat der in protte ûnkunde is. Sa'n 80 persint fan de minsken hat noch giin weet fan de mooglikheden fan Intemet", aldus Herder.
De pagina's van Herder inspireren andere dorpen ook iets te doen met Internet, zo blijkt uit de reacties in zijn gastenboek. "Toen ik een paar maanden geleden voor het eerst (toevallig) op jou site terecht kwam, raakte ik hevig geïnspireerd door jouw digitale dorp. Ik ben zelf aan de slag gegaan en het resultaat heb ik afgelopen weekend op het Internet gezet. Digitaal Garyp is mijn grote inspiratie geweest", zo schrijft Berdt van Oers uit Idaerd op 29 juli 1998 aan Herder.
Van Oers heeft nu zelf ook een uitgebreide homepage op Internet en trekt op zijn beurt anderen weer over de streep om iets te doen met de digitale snelweg. Rinie Boersma meldde begin november dat zij iets van plan is in Reduzum.
Niet alleen in de eigen omgeving, ook elders in de wereld vallen de Friese digitale dorpen op. Zo reageerde Sytske van der Veen vanuit Missisauga in het Canadese Ontario. Ze is veertig jaar geleden op de Singel in Garyp geboren. "Ik bin de lêste tiid faak yn Fryske omkriten oan it surfen en wie bliid einliks in doarp yn Tytsjerksteradiel te finen", zo schrijft zij aan Herder. Van Oers kreeg een elektronische brief van Albert de Boer, die in 1951 naar Amerika verhuisde en nu op een van de eilanden van Hawaii woont.
Niet alleen dorpen, ook enkele Gemeenten zijn op Internet te vinden. Een van de gemeenten met een vrij uitgebreid informatiepakket is Wûnseradiel. Naast veel algemene informatie staan ook de agenda's van de commissie- en raadsvergadering op het net en kan de burger met de muis de bestemmingsplannen bestuderen. De samensteller van de digitale gemeente Wûnseradiel is voorlichter Jan Leijstra. Inspelen op de actualiteit noemt hij een voorwaarde voor het welslagen van een homepage. Leijstra past om die reden de pagina's een keer per week aan.
De voorlichter is er van overtuigd dat de gemeentepagina's in de toekomst nog verder worden uitgebreid. Ook verslagen van vergaderingen worden straks toegevoegd. Het verbaast hem dat nog zo weinig gemeenten gebruik maken van Internet. Andere Friese gemeenten die een homepage hebben zijn onder andere Tytsjerksteradiel, Heerenveen, Leeuwarden, Harlingen, Wymbritseradiel en Weststellingwerf.
Niet alleen de gemeente is actief, ook alle christelijke scholen in Wûnseradiel zijn sinds vorige week aangesloten op Internet. "Direkteursferslagen geane tsjintwurdich fia een e-mail nei de skoallen ta", zegt directeur P. van der Meer van de christelijke basisschool De Paedwizer in Parrega. Deze school zit al geruime tijd op de snelweg en onderhoudt via Internet nauwe banden met twee scholen in de plaats Nederland in Amerika. Nederland werd namelijk in 1898 gesticht door de oud-Parregaaster G. Rienstra. Dat wordt dit jaar uitgebreid gevierd en Parrega betrokken bij is jubileum. Kinderen sturen brieven naar de twee scholen. Schooldirecteur Van der Meer bracht een bezoek aan de scholen in Amerika.

Internet als militair project van start
Het Internet begon in 1969 als een project van het Amerikaanse ministerie van Defensie om bij een Russische atoomaanval toch nog te kunnen communiceren. Er waren toen slechts een aantal computers met elkaar verbonden. Pas in de jaren tachtig kwam de grote doorbraak. Computers en netwerken van Amerikaanse universiteiten werden met elkaar verbonden en via satellietverbindingen werd contact gelegd met universiteiten in Europa. Daarna verbreidde het netwerk zich naar Rusland, het Midden-Oosten, Japan en Zuidoost-Azië.
Internet werd populair bij studenten, die via de computer de beschikking kregen over een groot aanbod van informatie. De laatste jaren neemt het gebruik van de digitale snelweg een grote vlucht. Steeds meer burgers raken vertrouwd met het netwerk. In Nederland beschikt inmiddels tussen de 15 en 20 procent van de huishoudens over een aansluiting op Internet. Wereldwijd is slechts 2,5 procent van de bevolking aangesloten. Dat komt overeen op zo'n 150 miljoen mensen. Met de komst van het Internet deden begrippen als website, homepage, link, e-mail en chatten hun intrede. Internet maakt elektronische briefwisseling mogelijk, men kan bankzaken regelen, boeken bestellen, de krant lezen of een museum bezoeken.

 

Provincie

Een nieuwe digitale bewoner van het Internet wordt op 16 december de provincie Fryslân. De homepage van de provincie zal gericht zijn op vier doelgroepen: de burgers, het bedrijfsleven, de toeristen en de provinciale politici en andere overheden. Het is volgens Jack de Vries, die twee dagen per week bezig is met de voorbereiding van de homepage, de bedoeling dat alle persberichten van de provincie op het net komen. Ook de persbesluitenlijst van Gedeputeerde Staten, de agenda's en verslagen van de vergaderingen worden toegevoegd. Alle berichten verschijnen in twee talen, het Fries en Nederlands. "Dat ligt hier heel gevoelig."
De provincie hoopt niet met de homepage de band met de burgers te versterken. "Internet wordt een van de visitekaartjes van de provincie. Je bent straks 24 uur per dag bereikbaar en overal op de wereld kan men kennis nemen van de provinciale zaken. Of je nu in Piaam of Tokio woont", aldus De Vries.
Ook zal de provincie Fryslân via internet proberen bedrijven naar Friesland te lokken. "We geven algemene informatie en zetten de 58 verschillende subsidieregelingen voor de ondernemer op een rijtje."
Voor de toeristen is er straks algemene informatie en is er een link naar de VVV's. De Vries vindt dat de provincie op het juiste moment op Internet stapt. Het gebruik neemt volgens hem fors toe. Daarnaast speeft Fryslân in op de provinciale verkiezingen, die op 3 maart 1999 plaatsvinden.
De provincie Fryslân werkt ook mee aan een telematicaproject van de Feriening van Lytse Doarpen, de Stichting Samenwerking van Dorpshuizen in Friesland, het AOC en een automatiseringsbedrijf. Een van de doelstellingen is de dorpsbewoners kennis te laten maken met de vele mogelijkheden van Intemet. Garyp, Berlikum en Idaerd worden als voorbeeld gesteld. "Der wurdt in struktuer oanbean, dêr't alle doarpen en gemeenten yn Fryslân gebrûk fan meitsje kinne", zegt Tom Vellinga van de Stichting Samenwerking van Dorpshuizen in Friesland. Daarbij wordt bekeken welke toepassingen het. leefbaarheids- en voorzieningenniveau in de dorpen kunnen vesterken. Een van de ideeën is om in de dorpshuizen computers te plaatsen, waar de inwoners op bepaalde tijden terecht kunnen.

Bewonerswijk

Niet alleen dorpen, gemeenten en provincie presenteren zich op het Internet, ook afzonderlijke burgers hebben hun eigen homepage. Friesland beschikt sinds april 1997 over een digitale bewonerswijk, waar mensen hun eigen huis kunnen inrichten. De wijk verkeert nog in de fase van bouwrijp maken. De allereerste bewoner was Pieter van der Werff uit Canada. Van der Werff emigreerde in 1974 naar Canada. "Het is mooi om na mijn werk - ik heb een garagebedrijf in Edmonton - zo maar even terug te kunnen gaan en te zien wat mensen bij het eind hebben in Friesland", zo schrijf hij. Ook voor het contact met zijn familie vindt bij Internet erg handig. "Vooral als je vlug nog een verjaardag-felicitatie moet versturen."
De familie Van der Werff is van plan om in de zomer van 2000 naar Friesland te komen om dan Simmer 2000 te vieren.
Inmiddels zijn enkele honderden Internetliefhebbers uit alle delen van de wereld al bewoner van de digitale woonwijk geworden. De ene homepage is nog mooier dan de andere. Een van de laastste bewoners is Jetze Dam van het Kazemattenmuseum in Kornwerderzand. Veel bewoners laten iets van hun hobby's zien. P. van der Zwaag uit Oensjerk is een grote fan van de popgroep De Kast, Peter de Haas uit Sint Jacobiparochie houdt van Amerikaanse auto's en Ineke Stempo uit Israël heeft een homepage van haar kibboets.

(Uit: Friesch Dagblad zaterdag 28 november 1998)

totop
Rabskute.JPG

 'De Rabbelskûte' 22e jaargang nr. 5 van 12 juli 2019 is uit. De Garipersite heeft weer enkele artikelen voor u overgenomen.

De volgende Rabbelskûte verschijnt op 13 september 2019.
Kopij inleveren uiterlijk vrijdag 6 september om 19:00 uur bij Anne Albada, Feanhústerpaad 12, 9263 RN in Garyp.
Zo mogelijk via het e-mailadres van de dorpskrant derabbelskute@gmail.com

Collecterooster 2019

  • 02-09 t/m 08-09 KWF Kankerbestrijding
  • 09-09 t/m 15-09 Prinses Beatrix Spierfonds
  • 16-09 t/m 22-09 Nierstichting