Klaas Koopmans

Klaas Koopmans

Klaas Koopmans is in 1920 in Garyp geboren als eerste kind van een 'verver' met een schildershobby. Hij werd ook huisschilder en kreeg bij zijn vakopleiding decoratief en vrij tekenen. Nadat Klaas Koopmans de smaak te pakken had gekregen, ontmoette hij Jaap Rusticus tijdens privé teken- en schilderlessen. Een professionele kunstopleiding zat er met alleen lagere school op zak niet in en Klaas Koopmans greep de gelegenheid aan om met Rusticus lessen te gaan volgen bij Herman Dijkstra in Groningen. Daar ontmoetten ze Sjoerd Huizinga, Pier Feddema en Jan van der Bij. De vijf mannen, allen rond de dertig, lagen elkaar zo goed dat ze elkaar buiten de lessen regelmatig ontmoetten om elkaars werk te bespreken. Koopmans exposeerde zijn schilderijen voor het eerst in 1948. De reacties - onder meer 'een rasschilder' - moedigden hem aan.

In 1952 durfden de vijf vrienden als groep met een tentoonstelling naar buiten te treden. Ze noemden zich 'Yn 'e line', wat nogal aanmatigend betekende: 'in het gareel' om het Friese schip van de kunst voort te trekken. In Groningen hadden ze het expressionisme van 'De Ploeg' leren kennen en ook de leden van deze Friese groep kozen de directe beeldtaal van deze stijl. Waren de Ploeg-leden speels en soms baldadig; de leden van Yn 'e line waren ingetogen, ruw, soms zelfs stug, zoals sommige Vlaamse expressionisten tientallen jaren eerder hadden laten zien. Zij waren boerenschilders zonder urbane achtergronden. Klaas Koopmans en zijn maten hoefden het landschap niet meer juichend te ontdekken, ze kenden het door en door en wisten hoe meedogenloos het kon zijn. Hoewel Koopmans wel de tonalist van de groep werd genoemd, was hij vaak de meest poëtische, maar soms ook de stugste; hij leek wel te schilderen met klei.

Hoewel hij het in het seizoen druk in het bedrijf had, kon hij juist dan niet tekenen en schilderen. Hij kon zijn energie niet kwijt, sliep niet, raakte overgeïrriteerd en zo nu en dan zo overspannen dat hij psychiatrische verpleging in Zuidlaren behoefde. In 1949 gebeurde dat al op 28-jarige leeftijd en in 1954 opnieuw. Was de eerste periode als een vakantie ervaren, de tweede maal bleek het regiem streng geworden. Weer vijf jaar later raakte Koopmans in een ernstige crisis en is hij toen meer dan zeven maanden in Franeker verpleegd. In 1964 volgden nog een paar weken.

Met uitzondering van de eerste periode mocht hij in de gestichten niet tekenen. Het behoorde niet tot de therapie, terwijl een van de oorzaken van de overspanning een gevoel van minderwaardigheid was. Hij voelde zich helemaal kunstenaar en bleek huisschilder te zijn. Hij tekende stiekem. Zijn gestichtstekeningen zijn bekend geworden als barmhartige getuigenissen van de zieke en beschadigde mens door een medepatiënt die zich daardoor kon handhaven.

Koopmans, een gelouterde persoonlijkheid, is het schilderen trouw gebleven en hij heeft, nadat hij plamuurmes en verfkwast definitief kon laten rusten, met des te meer ambitie het penseel en houtskool opgepakt. Hij liet geen gelegenheid ongebruikt om te exposeren. Zijn gestichttekeningen die hij sinds 1980 aan de openbaarheid prijs gaf hebben velen, en niet alleen kunstliefhebbers, verrast. Zijn expressionistische landschappen zijn niet minder breed bekend geraakt. Het zijn verrassend dynamische en kleurrijke beelden van Koopmans' alledaagse omgeving. Het zijn expressieve en emotioneel geladen perspectieven van een authentiek waarnemer.

Met uitzondering van de eerste periode mocht hij in de gestichten niet tekenen. Het behoorde niet tot de therapie, terwijl een van de oorzaken van de overspanning een gevoel van minderwaardigheid was. Hij voelde zich helemaal kunstenaar en bleek huisschilder te zijn. Hij tekende stiekem. Zijn gestichtstekeningen zijn bekend geworden als barmhartige getuigenissen van de zieke en beschadigde mens door een medepatiënt die zich daardoor kon handhaven.

Koopmans, een gelouterde persoonlijkheid, is het schilderen trouw gebleven en hij heeft, nadat hij plamuurmes en verfkwast definitief kon laten rusten, met des te meer ambitie het penseel en houtskool opgepakt. Hij liet geen gelegenheid ongebruikt om te exposeren. Zijn gestichttekeningen die hij sinds 1980 aan de openbaarheid prijs gaf hebben velen, en niet alleen kunstliefhebbers, verrast. Zijn expressionistische landschappen zijn niet minder breed bekend geraakt. Het zijn verrassend dynamische en kleurrijke beelden van Koopmans' alledaagse omgeving. Het zijn expressieve en emotioneel geladen perspectieven van een authentiek waarnemer.

zie ook www.galeriekoopmans.nl

totop
Rabskute.JPG

 'De Rabbelskûte' 22e jaargang nr. 5 van 12 juli 2019 is uit. De Garipersite heeft weer enkele artikelen voor u overgenomen.

De volgende Rabbelskûte verschijnt op 13 september 2019.
Kopij inleveren uiterlijk vrijdag 6 september om 19:00 uur bij Anne Albada, Feanhústerpaad 12, 9263 RN in Garyp.
Zo mogelijk via het e-mailadres van de dorpskrant derabbelskute@gmail.com

Collecterooster 2019

  • 02-09 t/m 08-09 KWF Kankerbestrijding
  • 09-09 t/m 15-09 Prinses Beatrix Spierfonds
  • 16-09 t/m 22-09 Nierstichting